Wybrane choroby mózgu, którym towarzyszy zaburzenie mowy

Choroby neurodegeneracyjne wiążą się z postępującym uszkodzeniem komórek układu nerwowego. Są szczególnie groźne, ponieważ dojrzałe komórki nerwowe, z nielicznymi wyjątkami, nie regenerują się ani nie namnażają. W konsekwencji uszkodzenia tej tkanki są trwałe i niemożliwe do naprawienia. Skutki chorób mózgu są najczęściej widoczne pod postacią między innymi zaburzenia mowy.
Wybrane choroby mózgu, którym towarzyszy zaburzenie mowy
Choroba Battena
Choroba Battena to rzadka lizosomalna choroba spichrzeniowa. Jej pierwsze objawy pojawiają się w wieku dziecięcym, zwykle między 4. a 10. rokiem życia, i obejmują zanik nerwu wzrokowego oraz zwyrodnienie barwnikowe siatkówki, prowadzące do ślepoty. W przedziale wiekowym 6–18 lat rozwijają się napady padaczkowe, a w drugiej dekadzie życia dochodzi do wystąpienia zespołu parkinsonowskiego oraz mioklonii.
Demencja (otępienie starcze), demencja o typie alzheimerowskim (tzw. choroba Alzheimera)
Demencja (otępienie starcze) to choroba przede wszystkim seniorów. Charakteryzuje się zaburzeniami funkcji poznawczych, które odpowiadają za rozpoznawanie otoczenia i właściwe postrzeganie rzeczywistości. Otępienie prowadzi do stopniowej i nieodwracalnej utraty komórek nerwowych w mózgu, co skutkuje postępującym upośledzeniem sprawności intelektualnej.
Więcej na temat mowy osób z otępieniem i chorobą Alzheimera:
Zaburzenia mowy w otępieniu alzheimerowskim – 10 pytań i odpowiedzi
Choroba Parkinsona
Choroba Parkinsona objawia się sztywnością, spowolnieniem oraz drżeniem spoczynkowym mięśni, które prowadzą do narastającej niesprawności ruchowej. Szczególnie upośledzone są ruchy precyzyjne, a więc choremu trudność sprawia nie tylko pisanie, wiązanie sznurówek, ale też jedzenie i artykułowanie. Istotę procesu patologicznego stanowi tu postępujące zwyrodnienie oraz zanik neuronów istoty czarnej śródmózgowia.
Stwardnienie rozsiane (SM)
Stwardnienie rozsiane to choroba autoimmunologiczna. Rzutuje na mózg i rdzeń kręgowy. W SM (multiple sclerosis) układ immunologiczny niszczy osłonkę mielinową własnych zdrowych komórek nerwowych. Uszkodzenie osłonki skutkuje osłabieniem lub brakiem przewodzenia impulsów nerwowych. Układ nerwowy nie jest przez to w stanie kontrolować funkcji organizmu.
Stwardnienie zanikowe boczne (SLA)
Stwardnienie zanikowe boczne (SLA) jest ciężką chorobą, w której dochodzi do uszkodzenia centralnego lub obwodowego układu nerwowego. Najczęściej zaczyna rozwijać się pomiędzy 50 a 70 rokiem życia, częściej u mężczyzn. Pierwszymi jej objawami są przede wszystkim osłabienie mięśni, trudności z mową lub połykaniem. Z czasem dochodzi niedowład kończyn i niewydolność oddechowa.
Choroba Huntingtona
Choroba Huntingtona to rzadka, neurodegeneracyjna choroba genetyczna. Polega na występowaniu mimowolnych, gwałtownych ruchów oraz zaburzeń nastroju i demencji. Choroba staje się przyczyną niepełnosprawności ruchowej i intelektualnej. Chory porusza się niezbornie, ma stany depresji, natręctwa oraz zaburzenia pamięci, problemy ze skupieniem się, trudności z podejmowaniem decyzji i samoobsługą.
Zespół Cockayne’a
Zespół Cockayne’a to choroba genetyczna. Objawia się stopniowym zahamowaniem wzrostu w niemowlęctwie, nieprawidłowymi proporcjami ciała przy starczym wyglądzie twarzy (duże uszy, duży nos, zapadnięte oczy), głuchotą i licznymi zaburzeniami neurologicznymi.
Rodzaje chorób mózgu – nie tylko choroby neurodegeneracyjne i udary mózgu
Objawy i przyczyny chorób mózgu można podzielić na m.in.:
- choroby neurodegeneracyjne mózgu – np. demencja, choroba Parkinsona, choroba Picka, choroba Alexandra, choroba Alpersa,
- choroby naczyniowe mózgu – np. udary, krwotoki podpajęczynówkowe, tętniaki mózgu,
- choroby zapalne mózgu – np. wirusowe, bakteryjne, grzybicze, o podłożu autoimmunologicznym,
- choroby nowotworowe mózgu – np. glejaki, oponiaki,
- choroby psychiczne – np. schizofrenia, depresja.
Więcej na temat mowy osób z depresją:
Komunikacja osoby w depresji -Ogólnopolski Dzień Walki z Depresją (23 lutego)
Do chorób mózgu zalicza się także między innymi zaburzenia nerwowo-mięśniowe (np. dystonię), zaburzenia lękowe, zaburzenia osobowości, uzależnienia, zaburzenia odżywiania oraz problemy ze snem.
Więcej na temat mowy osób uzależnionych od alkoholu:
18 marca - Europejski Dzień Mózgu
Zapraszamy do obejrzenia prezentacji " Funkcje prawej i lewej półkuli mózgu"
Choroby mózgu – rodzaje chorób mózgu, https://www.poradnikzdrowie.pl/zdrowie/neurologia/choroby-mozgu-rodzaje-chorob-mozgu-aa-BAhP-8VEu-dV2N.html [dostęp: 17.03.2025 r.].
Najczęstsze choroby mózgu - neurodegeneracyjne choroby mózgu, https://onkolmed.pl/wpis/575,najczestsze-choroby-mozgu-neurodegeneracyjne-choroby-mozgu [dostęp: 17.03.2025 r.].











