Obniżenie wymiaru zajęć z inicjatywy nauczyciela zatrudnionego na podstawie umowy o pracę wymaga zgody dyrektora. Jeżeli pracodawca nie wyraża zgody, nauczyciel albo pracuje na dotychczasowych warunkach, albo rozwiązuje stosunek pracy z własnej inicjatywy. Dyrektor nie ma obowiązku wypowiadania nauczycielowi umowy w takiej sytuacji.

Umowa o pracę powinna określać m.in. wymiar czasu pracy (art. 29 § 1 pkt 4 Kodeksu pracy). Zmiana warunków umowy wymaga zachowania formy pisemnej (art. 29 § 4 Kodeksu pracy). Oznacza to, że obniżenie wymiaru zajęć nauczyciela zatrudnionego na podstawie umowy o pracę musi nastąpić w formie pisemnej. Jeżeli obniżenie etatu następuje na wniosek nauczyciela, warunkiem skuteczności tej zmiany jest zgoda pracodawcy.

W opisanej sytuacji chodzi o nauczyciela zatrudnionego na podstawie umowy o pracę w wymiarze 14/22, który wnioskuje o obniżenie wymiaru zajęć do 7/22. Obniżenie etatu poniżej połowy obowiązkowego wymiaru na danym stanowisku jest możliwe w ramach zatrudnienia na podstawie umowy o pracę. Jest ono natomiast niedopuszczalne w przypadku nauczycieli zatrudnionych na podstawie mianowania (art. 22 ust. 2 Karty Nauczyciela).

Nauczyciel może zaproponować zmianę umowy. Jeżeli dyrektor podpisze porozumienie, obniżenie wymiaru zajęć będzie obowiązywało od dnia określonego w aneksie do umowy. Jeżeli dyrektor nie wyrazi zgody, zmiana warunków zatrudnienia nie może zostać dokonana jednostronnie przez pracownika. Wypowiedzenie zmieniające warunki pracy może zastosować jedynie pracodawca (art. 42 Kodeksu pracy).

Gdyby więc dyrektor nie wyraził zgody na zmniejszenie wymiaru zatrudnienia, nauczyciel będzie zobowiązany świadczyć pracę w dotychczasowym wymiarze, ewentualnie może rozwiązać umowę o pracę z własnej inicjatywy. Należy jednak pamiętać, że rozwiązanie umowy o pracę zawartej z nauczycielem na czas nieokreślony następuje z końcem roku szkolnego, za trzymiesięcznym wypowiedzeniem (art. 27 ust. 1 Karty Nauczyciela). W takim wypadku dyrektor nie ma żadnych podstaw, aby rozwiązywać umowę z nauczycielem. Wystarczające będzie niewyrażenie zgody na obniżenie wymiaru zajęć.

Podstawa prawna:
• Ustawa z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz.U. z 2025 r. poz. 277 ze zm.) – art. 29 § 1 pkt 4, § 4, art. 36 § 1, art. 38, art. 42.
• Ustawa z 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (Dz.U. z 2024 r. poz. 986 ze zm.) – art. 27 ust. 1.