Główna bohaterka niniejszego numeru „Strefy Logopedy”, głoska [l], należy do grupy spółgłosek półotwartych (sonornych). Charakteryzują się one artykulacją łączącą typowe dla spółgłosek zwarcie narządów mowy z właściwym samogłoskom rozwarciem, umożliwiającym swobodny przepływ strumienia powietrza przez kanał głosowy1. Do grupy spółgłosek sonornych należą również [m], [n], [ń], [r] oraz [u ̯]. Głoska [l] jest pierw...

Zagłębiając się w tajniki fonetyki języka polskiego, studenci logopedii poznają różne cechy artykulacyjne poszczególnych głosek. Przy opisie spółgłosek pojawia się cecha wskazująca na możliwy udział środka języka podczas realizacji głoski. Tyle w teorii. Tymczasem niedawno na forum w social mediach pojawiło się pytanie: jak nazwać wadę wymowy, jeśli dziecko „zamienia głoski miękkie (sic!) na twarde”, np. pies – [pes]...

Język w szerokim podejściu naukowym definiuje się jako specyficzny środek w procesie komunikacji międzyludzkiej [1]. Różne grupy naukowców zauważają i opisują zachodzące w języku zmiany. W zależności od specjalizacji naukowej obserwują zmiany na wielu płaszczyznach. I tak na przykład socjolingwiści uważają, że „system językowy należy interpretować jako fenomen dynamiczny (…)” [2], czyli taki, któ...

Zazwyczaj dorosłe osoby zaczynają zastanawiać się nad swoją wymową dopiero wtedy, gdy rozpoczynają pracę zawodową. Nagle okazuje się, że muszą występować publicznie – przed współpracownikami, zarządem czy klientami. I właśnie wtedy pojawia się refleksja: to, jak mówimy, jest równie ważne jak to, co mówimy. Sposób mówienia nie powinien odciągać uwagi od treści. Jeśli ktoś ma coś zaprezentować, do czegoś przekonać czy ...

W praktyce logopedycznej terapia asymetrycznej wymowy głosek bywa jednym z większych wyzwań klinicznych. Na pierwszy rzut oka problem wydaje się czysto artykulacyjny, jednak nieprawidłowa wymowa stanowi często jedynie „wierzchołek góry lodowej”. U podstaw asymetrii może leżeć wiele czynników. Coraz częściej obserwuje się, że przyczyną bocznej realizacji głosek są nie tylko nieprawidłowy tor oddechowy czy lateralizacj...

Głoski [k] i [g] pojawiają się w mowie dziecka stosunkowo wcześnie. D. Emiluta-Rozya i D. Lipiec podają, że już trzylatek powinien artykułować je prawidłowo[1]. Są to jednak głoski, których nieprawidłowa artykulacja jest dość często spotykana. Świadczy o tym choćby fakt obecności kappacyzmu i gammacyzmu w klasyfikacjach wad wymowy (podczas gdy część wad określana jest zbiorczym terminem, jako rzadko zniekształcane gł...

W literaturze można spotkać informacje, że wadliwa artykulacja głoski [t] występuje bardzo rzadko, a także, że likwidowanie tej nieprawidłowości nie jest skomplikowane – wystarczy uświadomić dziecku, że „pokazywanie języka” (w sytuacji, kiedy wadliwą cechą głoski jest wymowa międzyzębowa) nie jest estetyczną ani pożądaną cechą [1]. Doświadczenie zawodowe wielu logopedów pokazuje jednak, że przywrócenie poprawnej arty...

W pierwszym roku życia dziecka, w okresie melodii, występuje okres nazywany gaworzeniem. Charakterystyczne dźwięki wydawane wówczas przez dzieci zawierają głoskę [g]. Wydawać by się mogło, że skoro słyszymy tę głoskę w tak wczesnym okresie rozwoju mowy, nie sprawi ona problemu starszym dzieciom. Jednak nieprawidłowa wymowa głosek [g] oraz jej bezdźwięcznego odpowiednika – głoski [k] – zdarza się na tyle często, że w ...

Osłabione napięcie mięśnia okrężnego warg najczęściej obserwuje się u dzieci, które oddychają w sposób patologiczny torem ustnym. Za sprawność pracy warg odpowiada nie tylko jeden, najpowszechniej znany mięsień – okrężny ust. Istotna jest także kondycja innych mięśni z grona tzw. mięśni mimicznych, aktywujących się podczas jedzenia, mówienia czy śmiechu.

Proces terapii mowy, jak większość oddziaływań terapeutycznych, wymaga czasu, cierpliwości i konsekwencji. Często działania terapeutyczne nakierowane na uzyskanie trwałego efektu opierają się na zmianie nawyków z destrukcyjnych lub nieadaptacyjnych na konstruktywne i nowe. Utrwalanie nowych umiejętności to praca, którą można opisać jako ,,dwa kroki do przodu, jeden w tył”. Na czas i trwałość zmiany nawyków wpływa wie...