Komunikacja wspomagająca lub alternatywna (ang. Augmentative and Alternative Communication – AAC) obejmuje wszelkie sposoby komunikowania się skierowane do osób, które z różnych powodów nie mogą porozumiewać się słownie. Może być prowadzona:

• w formie oddziaływań nieformalnych – z wykorzystaniem naturalnej komunikacji opartej na reakcjach gestowych, mimicznych czy naturalnych wokalizacjach,
• w formie działań systemowych– z wykorzystaniem celowo dobranych pomocy o różnych poziomach technicznego skomplikowania – od materiałów ilustracyjnych typu „papier-ołówek” do pomocy komputerowych wykorzystujących ekrany dotykowe, tablice do komunikacji czy celowo zaprogramowane urządzenia mogące na głos odczytywać wpisane komunikaty słowne.

Użytkownikami AAC mogą być także osoby z chorobami i uszkodzeniami neurologicznymi o różnej etiologii.

Na podstawie typologii O. Jauer-Niworoskiej (2021), w której autorka uwzględniła dominujący obszar oddziaływań usprawniających na potrzeby praktyki logopedycznej, wskazano wybrane cztery grupy zaburzeń:

Informacje zawarte w tabeli pokazują, że grupa potencjalnych dorosłych użytkowników AAC nie jest jednorodna− obejmuje zarówno osoby z deficytami sensomotorycznymi, przy zachowanej pełnej lub niepełnej normie intelektualnej, jak i osoby, u których powodem trudności komunikacyjnych są głównie deficyty poznawcze przy względnie zachowanych możliwościach ruchowych czy sensorycznych. Warto podkreślić, że dla stosowania metod AAC u dorosłych rozsądne wydaje się ich rozważanie w zaburzeniach z nasilonymi albo skrajnie nasilonymi symptomami uniemożliwiającymi funkcjonalną komunikacją werbalną. W przypadku wątpliwości co do zasadności wprowadzenia w terapii logopedycznej osoby dorosłej metod AAC i ich skuteczności istotne wydaje się wsparcie oceną funkcji poznawczych – neuropsychologiczną (szczególnie u osób po 65 r.ż.), psychologiczną albo psychiatryczną (u osób z czynnościowymi zaburzeniami mowy, z podejrzeniem niepełnej normy intelektualnej).