Aktualny

Czynność ssania u noworodków i niemowląt – transformacja i rodzaje

Malwina Wilczyńska

Autor: Malwina Wilczyńska

Dodano: 1 sierpnia 2023
karmienie pierścią

Z badań nad czynnością ssania i połykania, przeprowadzonych przez M. Rządzką wynika, że istotą ruchu inicjującego ssanie jest wysunięcie przez dziecko korony języka do przedsionka jamy ustnej oraz lekkie jej dociśnięcie w płaszczyźnie horyzontalno-wertykalnej, co umożliwia dziecku uzyskanie niezbędnego do przełknięcia podciśnienia. Dzięki ruchom kompresyjnym języka oraz ruchowi żuchwy ku dołowi zwiększeniu ulega ciśnienie ujemne w jamie ustnej, a możliwe jest to również dzięki uszczelnieniu, jakie dają sprawnie pracujące mięśnie policzków i warg. Zdrowy noworodek, urodzony w terminie, przystawiony do piersi ssie brodawkę sutkową wykorzystując płynnie i cyklicznie następujące po sobie ruchy kompresji oraz zassania.

Czynność ssania u noworodków i niemowląt – transformacja i rodzaje

Na czym polegają kompresja i zassanie?

Kompresja to wspomniane ruchy żuchwy wraz z językiem, które unoszą się wspólnie w ruchu doprzednim i górnym, dociskając brodawkę sutkową do podniebienia twardego. Aby doszło do zassania, potrzebne jest prawidłowe uszczelnienie jamy ustnej. Wówczas uniesiona wcześniej żuchwa opuszcza się do dołu, w kierunku dotylnym, zaś przednia część języka nadal stabilizuje brodawkę, tak aby jego środkowa część mogła obniżyć się nieco, wytwarzając niewielką przestrzeń pomiędzy podniebieniem a językiem. W tej właśnie przestrzeni powstaje ujemne podciśnienie, czyli zassanie, dzięki któremu dochodzi do wydobycia mleka z piersi matki.

Czym różnią się od siebie suckling i sucking?

Noworodki, ze względu na niewielki wymiar pionowy w jamie ustnej, mogą ssać poruszając rytmicznie językiem w przód i tył. Ruchy te pomagają dziecku wtłoczyć mleko do wnętrza jamy ustnej, przemieszczając je w kierunku gardła w celu połknięcia. Ten typ ssania, określany mianem suckling, charakterystyczny jest dla noworodków i niemowląt w wieku do ok. 6. – 9. miesiąca życia. Po pewnym czasie dochodzi do transformacji sucklingu do bardziej złożonego i wymagającego ssania typu sucking. Wówczas język stopniowo przestaje poruszać się w płaszczyźnie przednio – tylnej na rzecz dojrzalszego ruchu w płaszczyźnie góra – dół.

Czym są nutritive sucking i nonnutritive sucking?

 Opisane powyżej ssanie odżywcze (NS, nutritive sucking) to triada czynności ssania, połykania mleka i oddychania, które następują po sobie cyklicznie. Jest to umiejętność trudniejsza niż jej drugi typ, czyli ssanie nieodżywcze (NNS, nonnutritive sucking), które polega na ssaniu bez przyjmowania mleka. Będzie to zatem ssanie smoczka uspokajacza, paluszków dziecka, pieluszki czy zabawki. Podczas realizowania ssania nieodżywczego dziecko oddycha przez nos i ssie np. smoczek. Przerywa oddychanie tylko na moment, by połknąć nagromadzoną w jamie ustnej ślinę.

Literatura

Czajkowska M. (2021), Pozycjonowanie w terapii logopedycznej, Zabrze, s. 22-23.

Machoś M., Czajkowska M. (2020), Ssanie bez tajemnic, Zabrze, s. 18-21.

Rządzka M. (2019), Odruchy oralne u noworodków i niemowląt. Diagnoza i stymulacja, Kraków, s. 76-77.

Autor: Malwina Wilczyńska
Malwina Wilczyńska

Autor: Malwina Wilczyńska

logopeda, neurologopeda kliniczny, specjalistka wczesnej interwencji logopedycznej, terapeutka miofunkcjonalna, certyfikowana Terapeutka Ortodoncji Funkcjonalnej MFS. Absolwentka Logopedii i Filologii polskiej na Wydziale Polonistyki UW, andragogiki na Wydziale Nauk Pedagogicznych Akademii Pedagogiki oraz Uniwersytetu Medycznego im. Piastów Śląskich we Wrocławiu. Nauczyciel akademicki ramach współpracy z Wyższą Szkołą Nauk Społecznych Pedagogium oraz Akademią Nauk Stosowanych im. Księcia Mieszka I w Warszawie. Posiada wieloletnie doświadczenie zawodowe zdobyte w prywatnych i państwowych placówkach oświatowych i poradniach psychologiczno-pedagogicznych oraz za granicą. Odbyła staże m.in. w Szpitalu Czerniakowskim, Instytucie Głuchoniemych czy prywatnych ośrodkach opiekuńczo-rehabilitacyjno-leczniczych. W praktyce zawodowej jej zainteresowania skupiają się wokół zagadnień terapii miofunkcjonalnej oraz skutecznej terapii wad artykulacyjnych, w tym prawidłowego toru oddechowego oraz usprawniania funkcji motorycznych aparatu artykulacyjnego. W pracy z pacjentami dorosłymi specjalizuje się dodatkowo w zagadnieniach kultury języka polskiego, retoryki, emisji i higieny głosu.